Đặc điểm hóa mô miễn dịch và phân nhóm phân tử ung thư biểu mô tế bào nhỏ phổi - Nguyễn, Thị Thanh Yên; Bùi, Thị Mỹ Hạnh; Nguyễn, Cảnh Hiệp; Lê, Trung Thọ; Dương, Hoàng Hảo; Trần, Thị Tuấn Anh (Tạp chí Y Dược Huế, 2026)
Đặt vấn đề: Ung thư biểu mô tế bào nhỏ phổi là loại ung thư có độ ác tính cao, tiên lượng xấu và tính đa dạng sinh học đáng kể. Các nghiên cứu gần đây cho thấy có thể phân loại phân tử dựa trên biểu hiện các yếu tố phiên mã bằng hóa mô miễn dịch, với mức độ tương đồng so với biểu hiện mRNA và tiềm năng ứng dụng trong thực hành lâm sàng. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá biểu hiện các dấu ấn hóa mô miễn dịch và phân nhóm phân tử trong ung thư biểu mô tế bào nhỏ phổi, đồng thời phân tích mối liên quan giữa các nhóm phân tử với một số đặc điểm lâm sàng và hóa mô miễn dịch. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 86 bệnh phẩm và hồ sơ bệnh án ung thư biểu mô tế bào nhỏ phổi tại Bệnh viện Phổi Trung ương và Bệnh viện Ung bướu Hà Nội (2022–2025). Các dấu ấn CD56, synaptophysin, chromogranin A, TTF-1, Ki-67 và các yếu tố phiên mã ASCL1, NEUROD1, POU2F3, YAP1, HNF4A được đánh giá bằng hóa mô miễn dịch. Biểu hiện dương tính của các yếu tố phiên mã được xác định khi H-score > 10. Phân nhóm phân tử được xác định dựa trên yếu tố phiên mã có H-score cao nhất và > 50. Kết quả: Các dấu ấn thần kinh nội tiết biểu hiện cao > 90% trường hợp. ASCL1 là yếu tố phiên mã biểu hiện phổ biến nhất (89,5%), tiếp theo là NEUROD1 (39,5%). Phân nhóm chủ yếu là A (73,3%) và N (14%). Không ghi nhận mối liên quan giữa các nhóm phân tử với đặc điểm lâm sàng, TTF-1 và Ki-67. Nhóm A và N chủ yếu thuộc nhóm thần kinh nội tiết cao. Kết luận và khuyến nghị: Hóa mô miễn dịch có thể hỗ trợ phân loại phân tử ung thư biểu mô tế bào nhỏ phổi trên bệnh phẩm sinh thiết nhỏ trong thực hành thường quy. Các phân nhóm phân tử phản ánh tính đa dạng sinh học của khối u và cần được tiếp tục nghiên cứu về giá trị tiên lượng và định hướng điều trị.