Khảo sát nguyên nhân và một số đặc điểm dịch tễ các trường hợp đột tử do bệnh lý qua giám định pháp y tại Trung tâm Pháp y Thành phố Hồ Chí Minh trong 6 tháng đầu năm 2025 - Âu, Dương Quốc Uy; Phạm, Tấn Ân; Nguyễn, Minh Triệu; Liêu, Huyền Ân (Tạp chí Y Dược Huế, 2026)
Đặt vấn đề: Đột tử do bệnh lý là nhóm tử vong tự nhiên có ý nghĩa quan trọng trong thực hành pháp y vì thường xảy ra đột ngột, bất ngờ, nhiều trường hợp ngoài cơ sở y tế, không có đầy đủ diễn biến lâm sàng trước tử vong và cần được xác định nguyên nhân bằng giám định pháp y. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu trên 120 trường hợp đột tử do bệnh lý được giám định pháp y tại Trung tâm Pháp y Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 01/2025 đến hết tháng 06/2025. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ giám định, tiêu bản mô bệnh học và khối nến. Các biến số được phân tích gồm giới tính, nhóm tuổi, thể trạng, người chứng kiến, tình trạng nhập viện, hoạt động trước tử vong, thời điểm phát hiện tử vong, nguyên nhân theo hệ cơ quan và đặc điểm nhóm đột tử do bệnh lý tim mạch. Kết quả: Trong 120 trường hợp nghiên cứu, chủ yếu là nam giới (chiếm 77,5%), trên 40 tuổi (chiếm 75,8%), thể trạng trung bình (chiếm 55,8%), không có người chứng kiến (56,7%) và 90,0% tử vong trước nhập viện (90%). Tim mạch là nhóm nguyên nhân hàng đầu, chiếm 60,0%, tiếp theo là hô hấp 19,2%, thần kinh 14,2%, tiêu hóa 2,5% và các nguyên nhân khác 4,1%. Trong nhóm tim mạch, nhồi máu cơ tim/xơ vữa động mạch vành chiếm tỷ lệ cao nhất với 87,5%. So với nhóm không tim mạch, nhóm tim mạch có tỷ lệ có người chứng kiến cao hơn, 51,4% so với 31,3%, p = 0,029; tỷ lệ tử vong trước nhập viện cũng cao hơn, 94,4% so với 83,3%, p = 0,047. Kết luận: Bệnh lý tim mạch là nhóm nguyên nhân thường gặp nhất trong các trường hợp đột tử do bệnh lý được giám định pháp y. Nhồi máu cơ tim/xơ vữa động mạch vành chiếm tỷ lệ cao trong nhóm nguyên nhân tim mạch. Nghiên cứu góp phần cung cấp dữ liệu ban đầu về đặc điểm nguyên nhân và dịch tễ học pháp y của đột tử tự nhiên tại TP.HCM, nhưng cần nghiên cứu với thời gian dài hơn và cỡ mẫu lớn hơn.