Báo cáo ca bệnh và tổng quan y văn về một u nhú phổi nguyên phát đơn độc hỗn hợp biểu mô vảy và tuyến, có tăng hấp thu 18F-fluorodeoxyglucose - Nguyễn, Thị Hằng; Thi, Thị Duyên; Nguyễn, Thị Phương; Lê, Thị Trang; Lê, Thị Thanh Xuân; Lê, Xuân Chiến; Nguyễn, Ngọc Quang; Đinh, Văn Thuyết; Yamada, Homi; Lê, Thị Linh; Kiều, Thị Huyền Trang; Ngô, Thị Minh Hạnh (Tạp chí Y Dược Huế, 2026)
Bối cảnh: U nhú phổi chiếm dưới 1% các khối u phổi. Trong đó, u nhú phổi hỗn hợp tế bào vảy – tuyến (pulmonary mixed squamous and glandular papilloma - PMSGP) là típ hiếm nhất và dễ bị chẩn đoán nhầm, đặc biệt khi có tăng hấp thu 18F-fluorodeoxyglucose (FDG) trên PET/CT. Trình bày ca bệnh: Chúng tôi báo cáo bệnh nhân nam 48 tuổi, vào viện vì ho khan kéo dài. Chụp cắt lớp vi tính (CT) phát hiện khối u phổi phải ở ngoại vi, kích thước lớn (4,5 cm), bờ thùy múi. PET/CT ghi nhận tăng hấp thu FDG rất cao (Maximum Standardized Uptake Value (SUVmax): 26), gợi ý mạnh tổn thương ác tính. Vi thể gồm nhiều cấu trúc nhú với hai thành phần vảy dương tính với CK5/6, p63, CK19 và thành phần tuyến tuyến dương tính với CEA, TTF-1; Ki-67 thấp (< 1%), p53 hoang dại; BRAF, p16 và HPV-PCR âm tính, phù hợp với chẩn đoán PMSGP. Bệnh nhân không tái phát sau 3 năm theo dõi. Bàn luận: Đây là một trong những trường hợp PMSGP có SUVmax cao nhất được báo cáo kèm kích thước lớn và vị trí ngoại vi. Trường hợp này minh họa “bẫy chẩn đoán” trên PET/CT khi tổn thương lành tính có thể bắt FDG cao và giả dạng ung thư phổi. Ngoài ra, hoại tử và chất nhầy mô đệm có thể tạo hình ảnh giả xâm nhập, làm tăng nguy cơ chẩn đoán quá mức, đặc biệt trên sinh thiết nhỏ. Kết luận: PMSGP là thực thể hiếm nhưng có thể biểu hiện gợi ý ác tính. SUVmax cao không loại trừ tổn thương lành tính; cần đánh giá tích hợp lâm sàng, hình ảnh và mô bệnh học để tránh chẩn đoán nhầm và điều trị quá mức.