Suy đa tạng không hồi phục sau ong bắp cày đốt: Báo cáo ca bệnh qua tử thiết pháp y - Âu, Dương Quốc Uy; Nguyễn, Minh Triệu; Nguyễn, Quang Anh; Phạm, Tấn Ân (Tạp chí Y Dược Huế, 2026)
Bối cảnh: Ong bắp cày đốt có thể gây phản ứng toàn thân nặng, sốc, rối loạn đông máu, tổn thương đa cơ quan và tử vong. Trong giám định pháp y, việc xác định nguyên nhân chết cần dựa trên sự kết hợp giữa hoàn cảnh sự việc, diễn biến lâm sàng, cận lâm sàng, tử thiết, mô bệnh học và độc chất học. Trình bày ca bệnh: Chúng tôi báo cáo trường hợp nam 47 tuổi bị ong bắp cày đốt lúc 17 giờ 40 phút ngày 09/5/2025, nhập viện lúc 19 giờ cùng ngày và tử vong lúc 02 giờ 35 phút ngày 10/5/2025. Người bệnh được hồi sức tích cực, thở máy, lọc máu liên tục và dùng vận mạch. Cận lâm sàng ghi nhận bạch cầu tăng, rối loạn đông máu nặng với PT, INR, APTT kéo dài và D-dimer tăng; khí máu cho thấy toan chuyển hóa nặng, lactate tăng và giảm oxy máu. Sinh hóa máu ghi nhận creatinin tăng, eGFR giảm, AST/ALT tăng rất cao, tăng kali máu; CK-MB và troponin I tăng rõ. Tử thiết pháp y được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Dương lúc 11 giờ 30 phút cùng ngày bởi Trung tâm Pháp y Thành phố Hồ Chí Minh; hồ sơ giám định được lưu theo mã số 138/2025/KLGĐTT-PY. Tử thiết ghi nhận khoảng 100 vết đốt trên cơ thể, hai phổi phù, xuất huyết dưới thanh mạc phổi và dịch hồng loãng trong đường thở. Mô bệnh học ghi nhận da vùng vết đốt phù viêm, não phù, cơ tim có hoại tử sợi cơ tim dạng dải co kèm thâm nhiễm lympho bào mô kẽ, phổi phù kèm thâm nhập tế bào viêm cấp và nhiều vi huyết khối trong các mạch máu nhỏ, gan thoái hóa mỡ rải rác. Kết luận: Ca bệnh cho thấy ong bắp cày đốt với số lượng nhiều có thể gây phản ứng toàn thân nặng, diễn tiến nhanh đến suy đa tạng không hồi phục. Sự đối chiếu giữa cận lâm sàng và mô bệnh học cho thấy tổn thương tim, phổi, gan, não và rối loạn đông máu có vai trò quan trọng trong bệnh cảnh tử vong. Trong giám định pháp y, cần phối hợp đầy đủ dữ kiện lâm sàng, cận lâm sàng, tử thiết, mô bệnh học và độc chất học để củng cố nhận định nguyên nhân chết.